Անցնել բովանդակությանը
Կեյս
Թարմացված է 26 մայիսի, 2026 թ.

Արտարժույթով վճարումներ հայկական անձին

Հայաստանի ԱՁ-ն կամ ՍՊԸ-ն ընդունում է վճարումներ արտարժույթով՝ USD, EUR, RUB, GBP, CNY կամ ցանկացած այլ ոչ դրամային արժույթ՝ բանկային փոխանցմամբ, վճարային ծառայության միջոցով, քարտային էքվայրինգով կամ այլ ուղիով։ Ինչպես օրինական դուրս գրել հայկական ֆիսկալ կտրոն և ինչ փոխարժեքով դրամի փոխարկել։

AMD-ով կտրոնը՝ ինչպես է դա աշխատում գործնականում

Ոչ Հարկային օրենսգրքում, ոչ 1976-Ն որոշման մեջ չկա «e-HDM-կտրոնը պետք է լինի դրամով» ուղղակի նորմ։ AMD-ի կիրառական եզրակացությունը բխում է Հարկային օրենսգրքի 16-րդ, 14-րդ և 18-րդ հոդվածների ու e-HDM-ի դաշտերի համադրությունից. հարկման բազան փոխարկվում է դրամի, հարկը հաշվարկվում և վճարվում է դրամով, իսկ էլեկտրոնային կտրոնը պարունակում է գումարներ առանց առանձին արժույթի նշման։ Կանոնը կախված չէ նրանից, թե հաճախորդը ինչ արտարժույթով է վճարել։

Աղբյուրներ: S1S2S3S4

ՀՀ ԿԲ փոխարժեքը ժամը 16:00-ի դրությամբ

Հարկման բազան վերահաշվարկվում է ՀՀ ԿԲ-ի՝ վճարման արժույթի միջին շուկայական փոխարժեքով՝ հաշվարկային փաստաթղթի օրվա դրությամբ։ Հարկային օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի 2-րդ մասը հստակ ամրագրում է՝ հիմք է ընդունվում «մինչև տվյալ օրվա ժամը 16:00-ն հրապարակված» փոխարժեքը։

Աղբյուրներ: S1S6

Շաբաթ-կիրակի և տոնական օրեր

Հարկային օրենսգրքի 16-րդ հոդվածում ոչ աշխատանքային օրվա համար նահանջային նորմ չկա։ Գործնականում պետք է օգտագործել ՀՀ ԿԲ-ի պաշտոնական արխիվում հրապարակված՝ վճարման արժույթի վերջին հասանելի փոխարժեքը։ Եթե կտրոնի ամսաթվի համար արխիվում տող չկա, օգտագործեք վերջին հրապարակված տողը և այդ տողի ամսաթիվը պահեք կտրոնի ամսաթվից առանձին։

Աղբյուրներ: S1S6

Գները գնանշվում են դրամով

ՀՀ «Արժութային կարգավորման» օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պահանջում է, որ ապրանքների և ծառայությունների գները գնանշվեն դրամով։ Արտարժույթի համար նախատեսված բացառությունը (մաս 7) վերաբերում է միայն իրավաբանական անձ կամ ԱՁ ռեզիդենտի և իրավաբանական անձ կամ ԱՁ ոչ ռեզիդենտի միջև պայմանագրերին և չի տարածվում ֆիզիկական անձ ոչ ռեզիդենտին մանրածախ վաճառքի վրա։

Աղբյուրներ: S5

Պատասխաններ ըստ սցենարի

Ստորև արժույթի վերաբերյալ վերացական տեսություն չէ, այլ աշխատանքային քաղաքականություն արտարժույթով վճարների համար, որոնք գրանցվում են ՀՀ ՊԵԿ-ում VCR-ի միջոցով։

Հարց

Կարելի՞ է հայկական կտրոնը դուրս գրել սկզբնական արժույթով։

Եզրակացություն

Գործնական պատասխան՝ VCR/SRC-ի միջոցով կտրոնն ընթանում է AMD-ով՝ անկախ նրանից, թե հաճախորդը վճարել է USD-ով, EUR-ով, RUB-ով, CNY-ով կամ այլ արժույթով։ Բառացի «միայն AMD» նորմ չկա. 1976-Ն որոշումը «գումարները» թվարկում է որպես պարտադիր դաշտեր՝ առանց արժույթի նշման։ Բայց արտարժույթով գործարքի հարկման բազան փոխարկվում է դրամի (հոդված 16), հարկը հաշվարկվում է դրամով (հոդված 14) և վճարվում է դրամով (հոդված 18)։ Վճարման արժույթով սկզբնական գումարը պահվում է հաշվառման մեջ՝ հաշվարկը ստուգելու տվյալների հետ միասին, իսկ e-HDM-ին ուղարկվում է AMD։

Աղբյուրներ

S1S2S3S4

Հարց

Որ ամսաթիվն ու որ փոխարժեքն են վերցվում։

Եզրակացություն

ՀՀ ԿԲ-ի միջին փոխարժեքը՝ ֆակտուրայի՝ հարկային / e-HDM համակարգում մուտքագրման ամսաթվին։ 2026-ին պրակտիկ հաշվապահներին հայտնի ՊԵԿ-ի պարզաբանումներով՝ սա հենց մուտքագրման ամսաթիվն է, ոչ ծառայության մատուցման ամսաթիվը, ոչ հաճախորդից գումարի ստացման ամսաթիվը։ Հոդված 16 մաս 2-ը այն նկարագրում է որպես «մինչև տվյալ օրվա ժամը 16:00-ն հրապարակված» փոխարժեք։ Գործնականում ՀՀ ԿԲ-ն ընթացիկ օրվա փոխարժեքը հրապարակում է կեսօրի մոտերքին, ուստի առավոտյան ֆակտուրա մուտքագրելիս այսօրվա փոխարժեք դեռ չկա — վերցվում է վերջին հրապարակվածը, սովորաբար նախորդ աշխատանքային օրվա։ Հաշվառման մեջ պահեք՝ սկզբնական գումարը, վճարման արժույթը, օգտագործված փոխարժեքը, փոխարժեքի ամսաթիվը (= ՀՀ ԿԲ արխիվի տողի ամսաթիվ) և մուտքագրման ամսաթիվը։

Աղբյուրներ

S1S6

Հարց

Իսկ եթե մուտքագրման ամսաթիվը շաբաթ, կիրակի կամ տոնական օր է։

Եզրակացություն

Օգտագործեք մինչև այդ ամսաթիվը հրապարակված ՀՀ ԿԲ-ի վերջին փոխարժեքը՝ ՀՀ ԿԲ արխիվում նախորդող ամենամոտ աշխատանքային օրվա տողը։ Հոդված 16 մաս 2-ը ոչ աշխատանքային օրվա համար առանձին նորմ չի տալիս, և գործնական պրակտիկան շաբաթ-կիրակիների համար նույնն է, ինչ ընդհանուր դեպքում. եթե մուտքագրման ամսաթվին փոխարժեք չի հրապարակվել, վերցվում է վերջին հրապարակված տողը։ Պահեք երկու ամսաթվերը՝ մուտքագրման ամսաթիվը և օգտագործված արխիվի տողի ամսաթիվը։

Աղբյուրներ

S1S6

Հարց

Շրջանառության հարկի ռեժիմի դեպքում փոխարժեքային տարբերությունները առանձին հարկվու՞մ են։

Եզրակացություն

Ոչ։ Շրջանառության հարկի ռեժիմի դեպքում — որը VCR-ի օգտատերերի (ԱՁ-ների և միկրո-բիզնեսների) մեծ մասի համար լռելյայն ռեժիմն է — հարկման բազան ֆակտուրայի մուտքագրման ամսաթվին AMD-համարժեքի համախառն գումարն է։ Արտարժույթի հետագա բանկային փոխարկման ժամանակ առաջացող փոխարժեքային տարբերությունները շրջանառության հարկի բազային չեն գումարվում և չեն հանվում։ Շահութահարկի ռեժիմի դեպքում փոխարժեքային տարբերությունները ճանաչվում են առանձին. եթե աշխատում եք ընդհանուր ռեժիմով, քննարկեք հաշվապահի հետ։

Աղբյուրներ

S2

Հարց

Կարելի՞ է գինը հաճախորդին ցույց տալ արտարժույթով։

Եզրակացություն

ՀՀ «Արժութային կարգավորման» օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պահանջում է, որ ապրանքների և ծառայությունների գները գնանշվեն դրամով։ Մաս 7-ը թույլատրում է արտարժույթը գրավոր անկանխիկ պայմանագրում՝ ռեզիդենտ իրավաբանական անձի/ԱՁ-ի և ոչ ռեզիդենտ իրավաբանական անձի/ԱՁ-ի միջև. այս բացառությունը չի ընդգրկում ֆիզիկական անձ ոչ ռեզիդենտին մանրածախ վաճառքը։ Ֆիզիկական անձ գնորդի համար դրամային գինը պետք է լինի հիմնականը, իսկ արտարժույթային համարժեքը կարող է ցուցադրվել որպես լրացուցիչ վերահաշվարկ AMD-ի կողքին։

Աղբյուրներ

S5

Հարց

Ինչպես անել վերադարձ։

Եզրակացություն

Ամբողջական վերադարձը ձևակերպվում է վերադարձի e-HDM-կտրոնով՝ ելակետային չեկի ամբողջ AMD-գումարի համար։ Մասնակին՝ վերադարձի կտրոն ելակետային չեկի համապատասխան տողերի AMD-գումարի համար։ Արտաքին վճարային ալիքը գնորդին գումարը վերադարձնում է իր կանոններով, իսկ ՊԵԿ-ում վերադարձը գրանցվում է դրամով։ Եթե փոխարժեքի կամ միջնորդավճարների պատճառով դրամական վերադարձը տարբերվում է կտրոնի դրամային գումարից, դա առանձին հաշվապահական տարբերություն է և չի ազդում վերադարձի e-HDM-կտրոնի ճշտության վրա։

Աղբյուրներ

S1S6

Արտարժույթից AMD-ի փոխարկման քաղաքականություն

Օգտագործեք միևնույն քաղաքականությունը բոլոր վճարումների համար, որպեսզի հաշվապահը, հարկային տեսուչը և մշակողը տեսնեն հաշվարկի միևնույն շղթան։

  1. 1Արձանագրել սկզբնական գումարը, վճարման արժույթը և հայկական հաշվարկային փաստաթղթի ամսաթիվը։ S1
  2. 2Բացել ՀՀ ԿԲ փոխարժեքների պաշտոնական արխիվը, ընտրել վճարման արժույթը և հայկական հաշվարկային փաստաթղթի ամսաթիվը։ Օգտագործել հրապարակված փոխարժեքը. եթե կտրոնի ամսաթվի համար տող չկա, վերցնել այդ ամսաթվից առաջ վերջին հրապարակված տողը և արխիվի տողի ամսաթիվը պահել որպես փոխարժեքի փաստացի ամսաթիվ։ S1S6
  3. 3Հաշվել AMD = սկզբնական գումար × ՀՀ ԿԲ-ի՝ վճարման արժույթի փոխարժեք և կլորացնել երկու նիշի ճշտությամբ նույն կլորացման կանոնով, որն օգտագործվում է ՊԵԿ ուղարկվող գումարների համար։ S1S2
  4. 4Ստեղծել VCR-ում վաճառք՝ «անկանխիկ» վճարման աղբյուրով՝ հաշվարկված AMD-գումարով։ S3S4
  5. 5Սեփական հաշվառման մեջ պահել սկզբնական գումարը, վճարման արժույթը, օգտագործված ԿԲ-փոխարժեքը, փոխարժեքի ամսաթիվը, փոխարժեքի աղբյուրը և վճարման իդենտիֆիկատորը։ S1S6

Աշխատանքային օրինակ

Հաճախորդը 2026 թվականի մայիսի 21-ին վճարել է 10 000.00 RUB։ ՀՀ ԿԲ RUB/AMD փոխարժեքն այդ ամսաթվի համար (ըստ cba.am արխիվի՝ ժամը 16:00-ի դրությամբ) 5.1746 է։ Հայկական e-HDM-կտրոնին փոխանցվում է 51 746.00 AMD՝ որպես անկանխիկ վճարում։ Նույն ընթացակարգը գործում է USD-ի, EUR-ի, GBP-ի, CNY-ի և ՀՀ ԿԲ արխիվում հրապարակված ցանկացած այլ արժույթի համար. պարզապես փոխեք համապատասխան փոխարժեքի սյունակը։

Աղբյուրներ: S1S6

Ով ինչ է կարգավորում

Հայկական ֆիսկալ կտրոնի մասով մասնակցում են երեք կողմ՝ ՊԵԿ-ը, Կառավարությունը և ՀՀ ԿԲ-ն։

Կողմ

ՀՀ ՊԵԿ (Պետական եկամուտների կոմիտե)

Պատասխանատվության ոլորտ

Ֆիսկալ կտրոններ, հարկման բազա, ՀԴՄ / e-HDM կիրառման վերահսկողություն, ստուգումներ։

Աղբյուրներ

S1S2S3

Կողմ

ՀՀ Կառավարություն

Պատասխանատվության ոլորտ

e-HDM-ի տեխնիկական պահանջներ և էլեկտրոնային կտրոնի պարտադիր դաշտեր N 1976-Ն որոշման միջոցով։

Աղբյուրներ

S4

Կողմ

ՀՀ ԿԲ

Պատասխանատվության ոլորտ

Արժութային կարգավորում, գների դրամային գնանշում, դրամի՝ արտարժույթների նկատմամբ միջին շուկայական փոխարժեքի հրապարակում։

Աղբյուրներ

S5S6

Ինչ պահել ստուգման համար

Յուրաքանչյուր պատվերի համար պահվող նվազագույն տվյալները պետք է բացատրեն, թե ինչու հենց այսպիսի AMD-գումարով է գրանցվել չեկը ՊԵԿ-ում։

Սկզբնական գումարը և վճարման արժույթը։

Աղբյուրներ: S1

Վճարման ամսաթիվ, հայկական e-HDM-կտրոնի ամսաթիվ։

Աղբյուրներ: S1S4

ՀՀ ԿԲ-ի՝ վճարման արժույթի փոխարժեքը, կտրոնի ամսաթիվը, ՀՀ ԿԲ արխիվի տողի ամսաթիվը և աղբյուրի հղումը։

Աղբյուրներ: S1S6

VCR / ՊԵԿ ուղարկված AMD-գումարը։

Աղբյուրներ: S3S4

Որտեղից է վերցված գործնական նյութը

Այս էջում նկարագրված իրական փորձը՝ ինչը մատնում է պրակտիկ հաշվապահներին, ինչ պարզաբանումներ է տվել ՊԵԿ-ը խորհրդակցությունների միջոցով, որ ամսաթիվն է իրականում որոշիչ փոխարժեքի համար — վերցված է հայկական համայնքի բաց քննարկումներից, մասնավորապես Telegram-ի «Армения: ВНЖ, банки, налоги» չաթից (2024–2026)։ Սա իրավաբանական կամ հարկային խորհրդատվություն չէ. օգտագործելուց առաջ դիմեք համապատասխան մասնագետի։

Աղբյուրների ցանկ

Վերը նշված յուրաքանչյուր եզրակացություն հղվում է այս ցանկի մեկ կամ մի քանի աղբյուրների։ Մեջբերումները կարճ են. այնտեղ, որտեղ աղբյուրը բառացիորեն չի պատասխանում, եզրակացությունը նշված է որպես նորմերի համադրությունից կիրառական եզրակացություն։

S1
ՀՀ Հարկային օրենսգիրք, հոդված 16 (արժույթի վերահաշվարկ)
Բացել

Հոդված 16՝ արտարժույթով գործարքի հարկման բազան որոշվում է հաշվարկային փաստաթղթի ամսաթվով՝ ՀՀ ԿԲ միջին փոխարժեքով։ Այդ օրվա համար վերցվում է մինչև ժամը 16:00 ՀՀ ԿԲ-ի հրապարակած փոխարժեքը։

Ձևավորվող հարկման բազաները և սկզբնական արժեքները որոշվում են համապատասխան հաշվարկային փաստաթղթի դուրս գրման ամսաթվի դրությամբ՝ ելնելով այդ օրը Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի հրապարակած՝ արժութային շուկաներում ձևավորված միջին փոխարժեքից։ […] Սույն հոդվածի կիրառության իմաստով […] հիմք է ընդունվում Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կողմից մինչև տվյալ օրվա ժամը 16:00-ն հրապարակված միջին փոխարժեքը։
S2
ՀՀ Հարկային օրենսգիրք, հոդվածներ 14 և 18 (հաշվարկ և վճարում դրամով)
Բացել

Հոդված 14-ի 7-րդ մասը ասում է, որ հարկը հաշվարկվում է հայկական դրամով, իսկ հոդված 18-ի 3-րդ մասը՝ որ հարկերը, կանխավճարները, տույժերը և տուգանքները վճարվում են դրամով։ Սա կտրոնի արժույթի մասին նորմ չէ, բայց 16-րդ հոդվածի հետ միասին ամրագրում է դրամային հիմքը կտրոնի և հարկային հաշվառման համար։

Հարկի հաշվարկը կատարվում է հայկական դրամով։ […] Հարկի (այդ թվում՝ կանխավճարի), տույժի և (կամ) տուգանքի վճարումը կատարվում է վճարահաշվարկային համակարգի միջոցով, հայկական դրամով։
S3
ՀՀ Հարկային օրենսգիրք, հոդված 380.1 (e-HDM-ի շրջանակ)
Բացել

380.1 հոդվածի 1-ին մասը թույլ է տալիս կիրառել e-HDM ինտերնետային կայքի կամ էլեկտրոնային հավելվածի միջոցով վաճառքների համար։ 1.1-րդ մասը e-HDM-ի կիրառումը պարտադիր է դարձնում հարթակային ուղևորափոխադրումների/տաքսիի դեպքերի համար։ 4-րդ մասը էլեկտրոնային կտրոնի տեխնիկական պահանջները պատվիրակում է Կառավարությանը՝ դա է 1976-Ն որոշումը։ Կտրոնի արժույթը հենց հոդվածում ամրագրված չէ։

Կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի կողմից ինտերնետային կայքի կամ էլեկտրոնային հավելվածի (էլեկտրոնային առևտրային հարթակի) միջոցով ընդունվող պատվերների շրջանակներում ապրանքների մատակարարման, ծառայությունների մատուցման կամ աշխատանքների կատարման գործարքների մասով կարող է կիրառվել էլեկտրոնային հսկիչ դրամարկղային մեքենա։
S4
ՀՀ Կառավարության N 1976-Ն 03.12.2020 որոշում (e-HDM-ի դաշտեր)
Բացել

Ենթաօրենսդրական ակտ, որը թվարկում է e-HDM-կտրոնի պարտադիր դաշտերը (Հավելված N 7, բաժին 2)։ Գումարի դաշտերը նկարագրված են որպես «գումար»՝ առանց արժույթի նշման։ 1976-Ն-ում «կտրոնը պետք է լինի դրամով» ուղղակի նորմ չկա. AMD-ն բխում է Հարկային օրենսգրքի 16 + 18 հոդվածների և ՊԵԿ-ի e-HDM սխեմայի համադրությունից։ Արտարժույթը 1976-Ն-ում չի հիշատակվում։

11) վճարման ենթակա գումարները՝ ըստ բաժինների. 12) ընդհանուր գումարը՝ ներառյալ ԱԱՀ-ն, եթե գործարքն իրականացնողը ԱԱՀ վճարող է, և գործարքը ենթակա է ԱԱՀ-ով հարկման, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող էլեկտրոնային կտրոնների. 13) ԱԱՀ-ի գումարը, եթե գործարքն իրականացնողը ԱԱՀ վճարող է, և գործարքը ենթակա է ԱԱՀ-ով հարկման, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող էլեկտրոնային կտրոնների.
S5
ՀՀ «Արժութային կարգավորման մասին» օրենք, հոդված 6
Բացել

Կարգավորում է գների արժութային գնանշումները, ոչ՝ ինքն վճարումը։ Հոդված 6, մաս 7-ը թույլատրում է գինը արտահայտել արտարժույթով՝ իրավաբանական անձ կամ ԱՁ ռեզիդենտի և ոչ ռեզիդենտի միջև, բայց չի ընդգրկում ֆիզիկական անձ ոչ ռեզիդենտին մանրածախ վաճառքը։ Ֆիզիկական անձ գնորդի համար գինը ձևականորեն պետք է լինի դրամով։

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ապրանքների (գույքի) իրացման, ծառայությունների մատուցման, աշխատավարձի և դրան հավասարեցված այլ վճարների վճարումների, գույքի գնահատման և աշխատանքների կատարման, գույքի օգտագործման դրամական (փողային) գնանշումներն իրականացվում են Հայաստանի Հանրապետության դրամով, բացառությամբ սույն օրենքով նախատեսված դեպքերի։ […] Անկանխիկ վճարումներ նախատեսող և գրավոր ձևով կնքված պայմանագրերում գնանշումները կարող են կատարվել արտարժույթով, եթե այդ պայմանագրերը կնքվել են իրավաբանական անձ կամ անհատ ձեռնարկատեր հանդիսացող ռեզիդենտի և իրավաբանական անձ կամ անհատ ձեռնարկատեր հանդիսացող ոչ ռեզիդենտի միջև։
S6
ՀՀ ԿԲ՝ փոխարժեքների արխիվ
Բացել

AMD-ի հետ ցանկացած խաչաձև փոխարժեքի մարդուն հասկանալի աղբյուր։ ՀՀ ԿԲ արխիվը ընտրված արժույթները (USD, EUR, RUB, GBP, CNY և այլն) ցույց է տալիս ամսաթվերով աղյուսակում. օրինակ՝ 21.05.2026 տողում USD = 367.86, EUR = 426.98, RUB = 5.1746։ Շաբաթ-կիրակի և տոնական օրերի համար պահեք կտրոնի ամսաթիվը և այն արխիվային տողի ամսաթիվը, որի փոխարժեքն օգտագործել եք։

Exchange archive […] Rate Choose […] EUR 1 RUB 1 USD 1 […] 21.05.2026 426.98 5.1746 367.86 […] Updated at: 25.05.2026.

Թարգմանություն: Փոխարժեքների արխիվ […] Փոխարժեքի ընտրություն […] EUR 1 RUB 1 USD 1 […] 21.05.2026 426.98 5.1746 367.86 […] Թարմացված է՝ 25.05.2026։