Անցնել բովանդակությանը
Կեյս
Թարմացված է 22 մայիսի, 2026 թ.

Ռուբլային վճարումներ հայկական անձին

Հայաստանի ԱՁ-ն կամ ՍՊԸ-ն ընդունում է ռուբլային վճարումներ ռուս հաճախորդներից՝ բանկային փոխանցմամբ, վճարային մատակարարի միջոցով կամ այլ ուղիով։ Ինչպես օրինական դուրս գրել հայկական ֆիսկալ կտրոն և ինչ փոխարժեքով դրամի փոխարկել։

AMD-ով կտրոնը՝ գործառնական իրականություն

Ոչ Հարկային օրենսգրքում, ոչ 1976-Ն որոշման մեջ չկա «e-HDM-կտրոնը պետք է լինի դրամով» ուղղակի նորմ։ AMD-ն որպես կտրոնի արժույթ բխում է Հարկային օրենսգրքի 16-րդ + 18-րդ հոդվածների և ՊԵԿ-ի e-HDM սխեմայի համադրությունից, որն ընդունում է միայն դրամային թվային դաշտեր։

Աղբյուրներ: S1S2S3S4

ՀՀ ԿԲ փոխարժեքը ժամը 16:00-ի դրությամբ

Հարկման բազան վերահաշվարկվում է ՀՀ ԿԲ միջին շուկայական փոխարժեքով՝ հաշվարկային փաստաթղթի օրվա դրությամբ։ Հարկային օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի 2-րդ մասը հստակ ամրագրում է՝ հիմք է ընդունվում «մինչև տվյալ օրվա ժամը 16:00-ն հրապարակված» փոխարժեքը։

Աղբյուրներ: S1S6

Շաբաթ-կիրակի և տոնական օրեր

Հարկային օրենսգրքի 16-րդ հոդվածում ոչ աշխատանքային օրվա համար նահանջային նորմ չկա, և ՀՀ ԿԲ-ն շաբաթ, կիրակի կամ տոնական օրը փոխարժեք չի հրապարակում։ Գործնականում կիրառվում է վերջին հրապարակված փոխարժեքը՝ սովորաբար ուրբաթվա կամ նախորդ աշխատանքային օրվա փոխարժեքը։ Փոխարժեքի ամսաթիվը պահեք առանձին կտրոնի ամսաթվից։

Աղբյուրներ: S1S6

Գները գնանշվում են դրամով

ՀՀ «Արժութային կարգավորման» օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պահանջում է, որ ապրանքների և ծառայությունների գները գնանշվեն դրամով։ Արտարժույթի համար նախատեսված բացառությունը (մաս 7) վերաբերում է միայն իրավաբանական անձ կամ ԱՁ ռեզիդենտի և իրավաբանական անձ կամ ԱՁ ոչ ռեզիդենտի միջև պայմանագրերին և չի տարածվում ֆիզիկական անձ ոչ ռեզիդենտին մանրածախ վաճառքի վրա։

Աղբյուրներ: S5

Պատասխաններ ըստ սցենարի

Ստորև արժույթի վերաբերյալ վերացական տեսություն չէ, այլ աշխատանքային քաղաքականություն ռուբլային վճարների համար, որոնք գրանցվում են ՀՀ ՊԵԿ-ում VCR-ի միջոցով։

ՀարցԵզրակացությունԱղբյուրներ
Կարելի՞ է հայկական կտրոնը դուրս գրել ռուբլիներով։«Կտրոնը միայն դրամով» ուղղակի նորմ չկա։ 1976-Ն որոշումը «գումարները» (գումար) թվարկում է որպես պարտադիր դաշտեր՝ առանց արժույթի նշման։ Բայց հարկման բազան (հոդված 16) և հարկային վճարումները (հոդված 18) ապրում են դրամով, իսկ ՊԵԿ-ի e-HDM սխեման վավերացնում է միայն դրամային թվային դաշտեր։ Գործնական պատասխանը՝ կտրոնն ընթանում է AMD-ով։S1S2S3S4
Որ ամսաթվի փոխարժեքն է վերցվում։Հայկական հաշվարկային փաստաթղթի (e-HDM-կտրոնի) ամսաթվի՝ ՀՀ ԿԲ միջին շուկայական փոխարժեքով, որը հրապարակված է «մինչև տվյալ օրվա ժամը 16:00-ի դրությամբ» (Հարկային օրենսգրքի հոդված 16, մաս 2)։ Ներքին հաշվառման մեջ պահպանեք RUB-ի սկզբնական գումարը, օգտագործված փոխարժեքը, փոխարժեքի ամսաթիվը, փոխարժեքի աղբյուրը և վճարման իդենտիֆիկատորը։S1S6
Իսկ եթե հաշվարկային փաստաթուղթը տրվել է շաբաթ օրը, կիրակի կամ տոնական օրերին։Հարկային օրենսգրքի 16-րդ հոդվածն ասում է «մինչև տվյալ օրվա ժամը 16:00-ի դրությամբ», բայց չի անդրադառնում այն դեպքին, երբ ՀՀ ԿԲ-ն այդ օրը փոխարժեք չի հրապարակում։ Օրենսգրքում ոչ աշխատանքային օրվա համար ուղղակի նորմ չկա, և բաց աղբյուրներում ոչ ՊԵԿ-ի պարզաբանումներ, ոչ էլ հայկական հաշվապահական Q&A քննարկումներ՝ այս սցենարի վերաբերյալ, չեն գտնվում։ Միակ խելամիտ տեխնիկական տարբերակը՝ կիրառել ՀՀ ԿԲ վերջին հրապարակված փոխարժեքը (սովորաբար ուրբաթվա կամ նախորդ աշխատանքային օրվա փոխարժեքը) և կտրոնի ամսաթվից առանձին պահել փոխարժեքի ամսաթիվը։ Եթե գումարը մեծ է և ստուգման ռիսկ կա, արժե src.am-ի միջոցով ՊԵԿ-ին գրավոր հարցում ուղարկել։S1S6
Կարելի՞ է գինը հաճախորդին ցույց տալ RUB-ով։ՀՀ «Արժութային կարգավորման» օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պահանջում է, որ ապրանքների և ծառայությունների գները գնանշվեն դրամով։ Մաս 7-ը թույլատրում է արտարժույթը՝ իրավաբանական անձ կամ ԱՁ ռեզիդենտի և իրավաբանական անձ կամ ԱՁ ոչ ռեզիդենտի միջև պայմանագրում, բայց այս բացառությունը չի ընդգրկում ֆիզիկական անձ ոչ ռեզիդենտին մանրածախ վաճառքը։ Ռուսաստանի ֆիզիկական անձ գնորդի համար գինը ձևականորեն պետք է լինի դրամով, ռուբլային համարժեքը թույլատրելի է որպես վերահաշվարկ դրամային գնի կողքին։S5
Ինչպես անել վերադարձ։Ամբողջական վերադարձը ձևակերպվում է վերադարձի e-HDM-կտրոնով՝ ելակետային չեկի ամբողջ AMD-գումարի համար։ Մասնակին՝ վերադարձի կտրոն ելակետային չեկի համապատասխան տողերի AMD-գումարի համար։ YooKassa-ն գնորդին վերադարձնում է ռուբլիով, իսկ վերադարձը ՊԵԿ-ում կատարվում է դրամով. երկու գումարների տարբերությունը փոխարժեքային է և չի ազդում գործողության ճշտության վրա։S1S6

RUB-ից AMD-ի փոխարկման քաղաքականություն

Օգտագործեք միևնույն քաղաքականությունը բոլոր վճարումների համար, որպեսզի հաշվապահը, հարկային տեսուչը և մշակողը տեսնեն հաշվարկի միևնույն շղթան։

  1. 1Արձանագրել RUB-ի սկզբնական գումարը, վճարման արժույթը և հայկական հաշվարկային փաստաթղթի ամսաթիվը։ S1
  2. 2Վերցնել ՀՀ ԿԲ միջին շուկայական փոխարժեքը RUB-ի համար՝ հայկական հաշվարկային փաստաթղթի ամսաթվի, որը հրապարակված է ժամը 16:00-ի դրությամբ։ S1S6
  3. 3Հաշվել AMD = RUB-ի գումար × ՀՀ ԿԲ RUB/AMD փոխարժեք և կլորացնել երկու նիշի ճշտությամբ նույն կլորացման կանոնով, որն օգտագործվում է ՊԵԿ ուղարկվող գումարների համար։ S1S2
  4. 4Ստեղծել VCR-ում վաճառք՝ «անկանխիկ» վճարման աղբյուրով՝ հաշվարկված AMD-գումարով։ S3S4
  5. 5Սեփական հաշվառման մեջ պահել RUB-գումարը, օգտագործված ԿԲ-փոխարժեքը, փոխարժեքի ամսաթիվը, փոխարժեքի աղբյուրը և վճարման իդենտիֆիկատորը։ S1S6

Օրինակ

Հաճախորդը 2026 թվականի մայիսի 21-ին վճարել է 10 000.00 RUB։ ՀՀ ԿԲ RUB/AMD փոխարժեքն այդ ամսաթվի համար (ըստ cba.am արխիվի՝ ժամը 16:00-ի դրությամբ) 5.1746 է։ Հայկական e-HDM-կտրոնին փոխանցվում է 51 746.00 AMD՝ որպես անկանխիկ վճարում։

Աղբյուրներ: S1S6

Ով ինչ է կարգավորում

Հայկական ֆիսկալ շերտում մասնակցում են երեք կողմ՝ ՊԵԿ-ը, Կառավարությունը և ՀՀ ԿԲ-ն։

ԿողմՊատասխանատվության ոլորտԱղբյուրներ
ՀՀ ՊԵԿ (Պետական եկամուտների կոմիտե)Ֆիսկալ կտրոններ, հարկման բազա, ՀԴՄ / e-HDM կիրառման վերահսկողություն, ստուգումներ։S1S2S3
ՀՀ Կառավարությունe-HDM-ի տեխնիկական պահանջներ և էլեկտրոնային կտրոնի պարտադիր դաշտեր N 1976-Ն որոշման միջոցով։S4
ՀՀ ԿԲԱրժութային կարգավորում, գների դրամային գնանշում, դրամի՝ արտարժույթների նկատմամբ միջին շուկայական փոխարժեքի հրապարակում։S5S6

Ինչ պահել ստուգման համար

Յուրաքանչյուր պատվերի նվազագույն audit trail-ը պետք է բացատրի, թե ինչու հենց այսպիսի AMD-գումարով է գրանցվել չեկը ՊԵԿ-ում։

RUB-ի սկզբնական գումարը և վճարման արժույթը։

Աղբյուրներ: S1

Վճարման ամսաթիվ, հայկական e-HDM-կտրոնի ամսաթիվ։

Աղբյուրներ: S1S4

ՀՀ ԿԲ RUB/AMD փոխարժեքը կտրոնի ամսաթվի ժամը 16:00-ի դրությամբ, փոխարժեքի ամսաթիվը և աղբյուրի հղումը։

Աղբյուրներ: S1S6

VCR / ՊԵԿ ուղարկված AMD-գումարը։

Աղբյուրներ: S3S4

Աղբյուրների ցանկ

Վերը նշված յուրաքանչյուր եզրակացություն հղվում է այս ցանկի մեկ կամ մի քանի աղբյուրների։ Մեջբերումները կարճ են. այնտեղ, որտեղ աղբյուրը բառացիորեն չի պատասխանում, եզրակացությունը նշված է որպես նորմերի համադրությունից կիրառական եզրակացություն։

S1
ՀՀ Հարկային օրենսգիրք, հոդված 16 (արժույթի վերահաշվարկ)
Բացել

Հոդված 16, մաս 1 և մաս 2՝ արտարժույթով գործարքների հարկման բազան վերահաշվարկվում է դրամի՝ ՀՀ ԿԲ միջին շուկայական փոխարժեքով՝ հաշվարկային փաստաթղթի օրվա դրությամբ։ Փոխարժեքը վերցվում է տվյալ օրվա ժամը 16:00-ի դրությամբ։

Սույն հոդվածի կիրառության իմաստով, որպես տվյալ օրը Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի հրապարակած՝ արժութային շուկաներում ձևավորված միջին փոխարժեք, հիմք է ընդունվում Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կողմից մինչև տվյալ օրվա ժամը 16:00-ն հրապարակված միջին փոխարժեքը։
S2
ՀՀ Հարկային օրենսգիրք, հոդված 18, մաս 3 (վճարումները դրամով)
Բացել

Հարկերը, կանխավճարները և տուգանքները բյուջե են վճարվում դրամով։ Սա կտրոնի արժույթի մասին նորմ չէ, բայց 16-րդ հոդվածի հետ համատեղ ամրագրում է, որ վերջնական հարկային ցուցանիշները պետք է լինեն դրամային։

Հարկի (այդ թվում՝ կանխավճարի), տույժի և (կամ) տուգանքի վճարումը կատարվում է վճարահաշվարկային համակարգի միջոցով, հայկական դրամով։
S3
ՀՀ Հարկային օրենսգիրք, հոդված 380.1 (e-HDM-ի շրջանակ)
Բացել

380.1 հոդվածի 1-ին մասը թույլ է տալիս կիրառել e-HDM ինտերնետային կայքի կամ էլեկտրոնային հավելվածի միջոցով վաճառքների համար։ 1.1-րդ մասը e-HDM-ի կիրառումը պարտադիր է դարձնում հարթակային ուղևորափոխադրումների/տաքսիի դեպքերի համար։ 4-րդ մասը էլեկտրոնային կտրոնի տեխնիկական պահանջները պատվիրակում է Կառավարությանը՝ դա է 1976-Ն որոշումը։ Կտրոնի արժույթը հենց հոդվածում ամրագրված չէ։

Կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի կողմից ինտերնետային կայքի կամ էլեկտրոնային հավելվածի (էլեկտրոնային առևտրային հարթակի) միջոցով ընդունվող պատվերների շրջանակներում ապրանքների մատակարարման, ծառայությունների մատուցման կամ աշխատանքների կատարման գործարքների մասով կարող է կիրառվել էլեկտրոնային հսկիչ դրամարկղային մեքենա։
S4
ՀՀ Կառավարության N 1976-Ն 03.12.2020 որոշում (e-HDM-ի դաշտեր)
Բացել

Ենթաօրենսդրական ակտ, որը թվարկում է e-HDM-կտրոնի պարտադիր դաշտերը (Հավելված N 7, բաժին 2)։ Գումարի դաշտերը նկարագրված են որպես «գումար»՝ առանց արժույթի նշման։ 1976-Ն-ում «կտրոնը պետք է լինի դրամով» ուղղակի նորմ չկա. AMD-ն բխում է Հարկային օրենսգրքի 16 + 18 հոդվածների և ՊԵԿ-ի e-HDM սխեմայի համադրությունից։ Արտարժույթը 1976-Ն-ում չի հիշատակվում։

11) վճարման ենթակա գումարները՝ ըստ բաժինների. 12) ընդհանուր գումարը՝ ներառյալ ԱԱՀ-ն, եթե գործարքն իրականացնողը ԱԱՀ վճարող է, և գործարքը ենթակա է ԱԱՀ-ով հարկման, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող էլեկտրոնային կտրոնների. 13) ԱԱՀ-ի գումարը, եթե գործարքն իրականացնողը ԱԱՀ վճարող է, և գործարքը ենթակա է ԱԱՀ-ով հարկման, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող էլեկտրոնային կտրոնների.
S5
ՀՀ «Արժութային կարգավորման մասին» օրենք, հոդված 6
Բացել

Կարգավորում է գների արժութային գնանշումները, ոչ՝ ինքն վճարումը։ Հոդված 6, մաս 7-ը թույլատրում է գինը արտահայտել արտարժույթով՝ իրավաբանական անձ կամ ԱՁ ռեզիդենտի և ոչ ռեզիդենտի միջև, բայց չի ընդգրկում ֆիզիկական անձ ոչ ռեզիդենտին մանրածախ վաճառքը։ Ռուսաստանի ֆիզիկական անձ գնորդի համար գինը ձևականորեն պետք է լինի դրամով։

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ապրանքների (գույքի) իրացման, ծառայությունների մատուցման, աշխատավարձի և դրան հավասարեցված այլ վճարների վճարումների, գույքի գնահատման և աշխատանքների կատարման, գույքի օգտագործման դրամական (փողային) գնանշումներն իրականացվում են Հայաստանի Հանրապետության դրամով, բացառությամբ սույն օրենքով նախատեսված դեպքերի։ […] Անկանխիկ վճարումներ նախատեսող և գրավոր ձևով կնքված պայմանագրերում գնանշումները կարող են կատարվել արտարժույթով, եթե այդ պայմանագրերը կնքվել են իրավաբանական անձ կամ անհատ ձեռնարկատեր հանդիսացող ռեզիդենտի և իրավաբանական անձ կամ անհատ ձեռնարկատեր հանդիսացող ոչ ռեզիդենտի միջև։
S6
ՀՀ ԿԲ՝ փոխարժեքի մեթոդաբանություն և արխիվ
Բացել

Կտրոնի ամսաթվի RUB/AMD-ի գործառնական աղբյուր։ Արխիվում հնարավոր է զտել ըստ ամսաթվի և արժույթի։ ՀՀ ԿԲ-ն հրապարակում է մեկ միջին շուկայական փոխարժեք. հարկային նպատակների համար առանձին «ինդիկատիվ» փոխարժեք չկա։

The average exchange rate of the Armenian dram against the US dollar is calculated based on purchase and sale transactions carried out in the Armenian foreign exchange market. Average exchange rates for other currencies and precious metals are calculated as cross-rates.

Թարգմանություն: Հայկական դրամի միջին փոխարժեքը ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ հաշվարկվում է հայկական արժութային շուկայում կատարված առք ու վաճառքի գործարքների հիման վրա։ Այլ արժույթների և թանկարժեք մետաղների միջին փոխարժեքները հաշվարկվում են որպես կրոս-փոխարժեքներ։